Ongevallen en incidenten rond de rolstoellift worden al snel genoemd als je taxiondernemers spreekt over de veiligheid van het rolstoelvervoer. Een aantal ondernemers kent praktijkvoorbeelden uit hun eigen bedrijf of uit hun omgeving (andere bedrijven). Hoewel er in Nederland geen harde cijfers worden bijgehouden, mogen we aannemen, dat liftincidenten een van de belangrijkste oorzaken van letsel bij het rolstoelvervoer zijn.

Wat gaat er meestal mis?

1. Per ongeluk achteruitrijden van de lift als deze nog niet op de grond staat, soms zelfs over de afrolbeveiliging heen, waardoor de cliënt met rolstoel en al van de lift afvalt.
2. Alvast achteruit uit de bus rijden, terwijl de lift nog op de grond staat, waardoor de cliënt met de rolstoel uit het voertuig valt.

Alle liften zijn uitgerust met een afrolbeveiliging, een automatisch opklappende plaat van circa 15 cm. Een elektrische rolstoel of scootmobiel met een behoorlijk vermogen en grote wielen is echter in staat om met zijn wielen over de afrolbeveiliging heen te klimmen, waardoor deze nog steeds van de lift kan vallen. Een andere risicogroep vormt de lichte handbewogen rolstoelen met een vrij kritisch kantelpunt. Dat kritische kantelpunt is nodig om de rolstoel zo licht mogelijk te laten rijden. Als men de rolstoel achteruit tegen de afrolbeveiliging rijdt wordt het wiel tegen gehouden en kan een dergelijke rolstoel achterover kantelen en zo van de lift vallen

Ervaren rolstoel- en scootmobielgebruikers kennen de risico’s en zullen daarop anticiperen. Deze gebruikers weten hoe hij/zij de rolstoel of scootmobiel verantwoord de bus in moeten manoeuvreren. Vooral mensen die nog maar kort geleden een scootmobiel (of rolstoel) zijn gaan gebruiken, lopen gevaar. Het risico bestaat dat de eigen rijcapaciteiten worden overschat of dat men een verkeerd beeld heeft van de omgeving (hemianopsie na een beroerte). Op een lift kan dat desastreuse gevolgen hebben.

Huidige werkwijze

1. Een aantal taxibedrijven hanteert de strikte regel dat mensen op de lift niet op de scootmobiel mogen blijven zitten. Ze moeten via de zij-instap (met traptreden) instappen en naar een zitplaats lopen (de chauffeur duwt de scootmobiel dan via de lift in de taxi). Het nadeel is dat mensen die dat niet kunnen in het vervoer worden geweigerd. Dat betekent voor de betreffende gebruikers dat zij langere reizen niet meer kunnen maken.
2. Anderen laten scootmobielen achteruit de lift oprijden en zo het voertuig in. Dan heeft de inzittende zicht op de lift en is het risico minder. Die methode kan voor scootmobielen die als bagage worden vastgezet. Het is niet uitvoerbaar voor mensen in een elektrische rolstoel. Het zou namelijk betekenen dat de rolstoel in de bus gedraaid moet worden (vervoer in de rijrichting).
3. Goede instructie van chauffeurs in de begeleiding van rolstoelinzittenden bij het in- en uitrijden. Indien mogelijk wordt op de lift de stroom uitgeschakeld en de rolstoel met de hand naar binnen geduwd.

Deze oplossingen gaan allemaal uit van de bestaande onveilige situatie bij de lift. Handiger is het om de oplossing bij de lift zelf te zoeken, en te streven naar intrinsieke veiligheid. Er zijn aanpassingen mogelijk die de veiligheid verbeteren analoog aan de stationaire plateauliften die bij gebouwen gebruikt worden.

Liftoplossing

Bij de stationaire plateauliften zitten aan de voor- en achterzijde extra opklapbare beugels, waardoor het van de lift afrijden wordt voorkomen.

Een aantal rolstoelbusliften, vooral voor de particuliere sector is ook al voorzien van een extra veiligheidsgordel aan de achterzijde, waardoor afrijden wordt voorkomen. Eigenlijk zou een dergelijke soort beveiliging op alle rolstoelbusliften aanwezig moeten zijn. Zowel aan de voorzijde van de lift in de auto, tegen het per ongeluk uit het voertuig rijden, als aan de achterzijde van de lift, als aanvulling op de afrolbeveiliging. De lift kan dan niet worden bediend als de veiligheidsgordel niet gesloten is.
Als een lift is voorzien van deze extra beveiligingen hoeven er geen mensen meer geweigerd te worden als ze niet kunnen instappen via de traptreden.