Soms kom je als chauffeur in een situatie waarbij je denkt, wat moet ik hiermee. De rolstoel is gecrashtest, er zit een logo op, maar hoe zet ik m vast?

Herkenbaar?

Inmiddels zijn heel veel busjes uitgerust met 4-punts vastzetsystemen die voldoen aan ISO 10542.  De taxibranche heeft al een behoorlijke slag gemaakt.

Ook veel rolstoelen voldoen aan de crashtest uit de  ISO 7176 deel 19. Ze zijn meestal herkenbaar aan het logo van een karabijn haak. Dus het lijkt erop dat het goed geregeld is.
Hoe komt het dan dat chauffeurs moeite moeten doen om een goedgekeurde rolstoel vast te zetten? Met name aan de voorzijde is er soms geen vastzetoog en nauwelijks ruimte om een vastzethaak aan te koppelen.

Aan de voorzijde heeft de rolstoel een haaksymbool, volgens de fabrikant is hij gecrashtest, maar hoe is hij dan vastgezet bij het testen?

In een overzicht van gecrashteste rolstoelen (met foto's) geeft de fabrikant het volgende advies mee aan cliënten (de naam van de fabrikant is hier verangen door X):

"1. X does not recommend the transportation of people in their wheelchairs on secondary transport systems.

2. Should a person need to be transported in a wheelchair on transport systems, then the following should be adhered to:

A. The chair must be positioned forward facing.
B. The correct restraint system must be used as per the test.
C. The restraints must be fixed as per test and labeling on the product.
D. An ISO 7176-19 approved head restraint should always be fitted and suitably positioned where possible.
E. If possible remove the seat cushion to creat a lower center of gravity.
F. The chair meets the requirements of ISO 7176-19"

Dus het type vastzetsysteem uit de crashtest moet op dezelfde wijze als bij de crashtest gebruikt worden. Hoe ziet dat er bij deze rolstoel dan uit?  Uit datzelfde document:

In de dagelijkse praktijk zijn er vastzetsystemen van verschillende fabrikanten in  gebruik die elk aan de ISO 10542 voldoen. Hoe moet je dan voldoen aan de eis om hetzelfde type bij het vastzetten te gebruiken? Dat is praktisch niet uitvoerbaar. Merendeels worden er in Nederland vastzethaken gebruikt. Denk alleen maar aan alle in de vloer ingebouwde systemen. De kliksluitingen zijn in de minderheid.  En de veel gebruikte haken passen niet om deze plek.

Los daarvan leren we chauffeurs altijd om de haken niet aan de wielen, voetsteunen of armleuningen te bevestigen, maar aan een vast framedeel of daarvoor bedoeld vastzetoog. En die plek schittert hier door afwezigheid.

Bij deze specifieke rolstoel is het zwenkwiel op dit punt misschien sterk genoeg, maar hoe kan een willekeurige chauffeur dat weten? Moet hij een boekwerk bij zich hebben met van alle rolstoelen de bevestigingsmethode? Dat werkt toch niet.

En hoe is deze mismatch mogelijk als de stoel voldoet aan ISO 7176-19?
De crux is dat de rolstoel helemaal niet aan de volledige ISO 7176-19 norm voldoet, want dan zouden er wel voldoende grote vastzetpunten aanwezig zijn. De stoel voldoet alleen aan de crashtest uit de ISO 7176-19 norm. De overige punten uit de norm vind men blijkbaar niet belangrijk genoeg. De fabrikant zou eens productaansprakelijk kunnen worden gesteld voor de gevolgen van een botsing! Nu heeft hij zich ingedekt want zijn stoel voldoet niet aan punt F van z'n eigen aanbevelingen. Hij voldoet niet volledig aan ISO 7176-19 en als de client er toch mee op reis gaat is dat dus z'n eigen risico! Zouden cliënten zich dat realiseren?

Mensen in rolstoelen worden al sinds jaar en dag vervoerd, dat is de praktijk. Sommige mensen kunnen er echt niet uit. De ISO 7176-19 norm is de huidige stand der techniek. En nee, een rolstoelplaats is niet zo veilig als een gewone zitplaats, maar je kan rolstoelgebruikers toch anno 2011 niet meer achter de geraniums laten zitten!

De ontwikkelingen in vastzetsystemenland staan niet stil, er wordt volop geïnnoveerd. Mogen we als cliënten, chauffeurs én verstrekkers van een rolstoelfabrikant óók verwachten dat hij zijn deel van de verantwoordelijkheid neemt, de norm volledig toepast en de huidige in gebruik zijnde vastzetsystemen accepteert? Of is dat te veel gevraagd?

Het blijft dus zaak dat clienten ook bij de aanschaf van een gecrashteste rolstoel letten op goede vastzetmogelijkheden.

In deze blog is afgezien van een bronvermelding voor de foto's en geciteerde tekst, omdat daarmee de fabrikant bekend is. En de fabrikant aan de schandpaal nagelen is niet de bedoeling, hoewel het probleem zich bij meerdere van de rolstoelen van de fabrikant voordoet. Meerdere fabrikanten laten hun rolstoel alleen testen volgens het crashtestgedeelte van de ISO 7176-19 norm. Het wordt echt tijd dat we samen werken aan veilig rolstoelvervoer en niet alleen aan onze eigen produktaansprakelijkheid!