Optimus Template

Als ik in mijn rolstoel al een eigen gordel heb, moet ik dan toch nog een extra gordel om tijdens het vervoer in een busje?

(herzien)

Voor een goed begrip moet er onderscheid gemaakt worden tussen veiligheidsgordels (vastgemaakt aan de auto of rolstoelvastzetsysteem) en gordels die worden gebruikt als houdingsondersteuning (vastgemaakt in de rolstoel zelf).
Het merendeel van de in rolstoelen gebruikte gordels is bedoeld als houdingsondersteuning voor de inzittende. Deze dienen om te voorkomen dat de inzittende door ongecontroleerde bewegingen door het ziektebeeld of tijdens het rolstoelrijden uit de rolstoel glijdt. Deze gordels zijn door de manier waarop ze aan de rolstoel vastgemaakt zijn meestal niet geschikt voor gebruik als veiligheidsgordel. Daarom moet tijdens het vervoer in een rolstoelbus de bij het rolstoelvastzetsysteem behorende gordel gebruikt worden. De bevestigingspunten van alleen dié gordels zijn voldoende sterk.

De in personenauto´s aanwezige veiligheidsgordels moeten voldoen aan de daarvoor geldende Europese regelgeving. Dat betekent o.a. dat zij sterk genoeg moeten zijn om de inzittende bij een botsing op zijn of haar plaats te houden.
Omdat rolstoelen in een voertuig ook als zitplaatsen gezien worden, zijn de inzittenden verplicht een gordel te dragen. Er zijn normen voor veilig vervoerbare rolstoelen (ISO 7176 deel 19) en vastzetsystemen (ISO 10542). Fabrikanten van vastzetsystemen en rolstoelen kunnen ervoor kiezen hun product te laten voldoen aan deze normen. Voor nieuwe voertuigen zijn vastzetsystemen die voldoen aan ISO 10542 verplicht.

We spreken pas van een “veilig vervoerbare rolstoel” als deze voldoet aan de ISO 7176 deel 19 norm (zie ook de Code VVR voor verdere uitleg).

Als de hiervoor beschreven gordels goed gedragen worden is sprake van een veilige situatie. Meerdere gordels hebben echter ook nadelen (minder comfort en grotere kans op onjuist gebruik).
Rolstoel fabrikanten kunnen er ook voor kiezen om (met name bij de elektrische rolstoelen) de veiligheidsgordel in de rolstoel te integreren. Een vereiste is dan dat het rolstoelframe ter plaatse voldoet aan de juiste sterkte-eisen. Dat heeft het voordeel dat de gordel altijd goed over de heupen en over de schouder van de inzittende loopt (3 punts gordel). Voorts scheelt het tijd bij het vastzetten van de rolstoel met een vastzetsysteem. Om bij een geïntegreerd systeem het predikaat “veilig vervoerbare rolstoel” te krijgen moeten de rolstoel en de gordel voldoen aan ISO 7176 deel 19. Dat betekent onder meer dat de rolstoel en de gordel tesamen een botsproef bij 48 km/u en een vertraging van 20 g moeten kunnen doorstaan..
Alleen bij gebruik van zo´n geïntegreerde gordel in de rolstoel zou een extra gordel eigenlijk overbodig zijn. De rolstoelgordel is qua sterkte dan geschikt als veiligheidsgordel en biedt voldoende bescherming bij een ongeval. In de gebruiksaanwijzing van de rolstoel moet dan duidelijk herkenbaar opgenomen zijn dat rolstoel en gordel aan de ISO norm voldoen.

Graag zouden we dan ook als volgt antwoorden:

Ja, u moet een extra veiligheidsgordel gebruiken, tenzij u een veilig vervoerbare rolstoel heeft waarbij de bijbehorende veiligheidsgordel aan de rolstoel zelf is bevestigd en deze combinatie voldoet aan ISO 7176 deel 19. Alleen dan hoeft u geen extra gordel te gebruiken om veilig vervoerd te worden.

Echter ,…… de voorgestelde oplossing wordt helaas (nog) niet door de huidige wetgeving ondersteund, terwijl de gordelloop over de heupen en schouder van een in de rolstoel “geïntegreerde” gordel vaak beter is dan die bij een externe gordel. Ook wordt een geïntegreerde gordel bij een ISO 7176-19 rolstoeltest mee getest, zodat daarmee dan bewezen is dat deze ook aan de vereiste sterkte (dezelfde sterkte-eis als de ISO 10542) voldoet.

Wettelijk is slechts bepaald dat gebruik gemaakt moet worden van het vastzetsysteem en de daarbij behorende gordel die gezamenlijk aan de ISO 10542 norm voldoen. Op grond daarvan kan het antwoord op de vraag slechts zijn:

Ja, bij een eigen gordel in de rolstoel, is gebruik van een (extra) bij het vastzetsysteem behorende gordel inderdaad verplicht;

ook al voldoet die eigen gordel samen met de rolstoel aan de eisen van de norm ISO 7176 deel 19 waarvan de eisen voor de gordel gelijk zijn aan de ISO 10542.